Thời Kỳ Thu Hút FDI Bằng Mọi Giá Để Kết Thúc: Việt Nam Bước Vào Cuộc Chơi Chất Lượng Cao
Ngày 13/06/2026, Bloomberg Businessweek Vietnam đã đưa ra một thông điệp quan trọng về sự chuyển mình trong chiến lược thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Việt Nam. Giai đoạn thu hút FDI bằng các ưu đãi hấp dẫn và chi phí lao động thấp đang dần khép lại, nhường chỗ cho một giai đoạn mới tập trung vào việc thu hút các dự án có giá trị gia tăng cao, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Sự kiện Vietnam Infrastructure Symposium 2026, diễn ra vào ngày 09/07/2026, sẽ là nơi quy tụ các chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp quốc tế để bàn thảo về tương lai hạ tầng và năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh mới.
Chuyển mình trong thu hút FDI
Trong hơn 30 năm qua, Việt Nam đã từ một nền kinh tế chủ yếu dựa vào gia công trở thành một trung tâm sản xuất điện tử, công nghệ và xuất khẩu quan trọng. Điều này đánh dấu một bước chuyển mình rõ rệt trong chiến lược phát triển kinh tế.
| Giai đoạn cũ | Giai đoạn mới |
|---|---|
| Lao động giá rẻ | Lao động kỹ năng cao |
| Ưu đãi thuế | Đổi mới sáng tạo |
| Thu hút số lượng | Thu hút chất lượng |
| Gia công đơn giản | Công nghệ cao |
| Xuất khẩu cơ bản | Tham gia chuỗi giá trị toàn cầu |
| Hạ tầng đủ dùng | Hạ tầng chiến lược |
Nhà đầu tư công nghệ tiêu biểu
Nhìn lại giai đoạn 2020 - 2026, Việt Nam đã thu hút một loạt các tập đoàn công nghệ lớn. Dưới đây là bảng tóm tắt các nhà đầu tư tiêu biểu:
| Doanh nghiệp | Lĩnh vực |
|---|---|
| Intel | Đóng gói và kiểm định chip |
| Samsung | Điện tử, bán dẫn |
| LG | Điện tử tiêu dùng |
| Foxconn | Sản xuất thiết bị công nghệ |
| Amkor | Đóng gói bán dẫn |
| LEGO | Sản xuất xanh |
| Nvidia | Hợp tác AI và trung tâm dữ liệu |
Chuyển đổi trong tiêu chí thu hút FDI
Điều đặc biệt hiện nay là Chính phủ không chỉ chú trọng đến quy mô vốn đăng ký mà còn quan tâm đến các yếu tố khác như tỷ lệ nội địa hóa, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực cũng như chuyển giao công nghệ. Một nhà máy công nghệ cao trị giá 24.000 tỷ VND có thể tạo ra giá trị kinh tế lớn hơn nhiều so với hàng chục dự án thâm dụng lao động có tổng vốn tương đương.
Các chuyên gia nhận định rằng cuộc cạnh tranh FDI trong thập kỷ tới sẽ không còn là cuộc đua về ưu đãi thuế mà là cuộc đua về chất lượng hạ tầng.
| Tiêu chí | Mức độ quan trọng |
|---|---|
| Điện ổn định | Rất cao |
| Trung tâm dữ liệu | Rất cao |
| Logistics | Rất cao |
| Cảng biển nước sâu | Cao |
| Đường cao tốc | Cao |
| Nhân lực kỹ thuật | Rất cao |
| Năng lượng xanh | Rất cao |
Các dự án chiến lược
Việt Nam hiện đang thúc đẩy nhiều dự án chiến lược như sân bay Long Thành, hệ thống cao tốc Bắc - Nam, các trung tâm dữ liệu AI, cảng trung chuyển quốc tế và mạng lưới năng lượng tái tạo. Đây được xem là nền tảng để thu hút các ngành công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot công nghiệp, trung tâm dữ liệu và công nghệ sinh học.
Thách thức và cơ hội
Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các quốc gia như Ấn Độ, Indonesia, Malaysia và Thái Lan, lợi thế lao động giá rẻ của Việt Nam đang giảm dần. Điều này đang thúc đẩy nền kinh tế chuyển sang mô hình phát triển dựa trên năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Câu hỏi lớn đặt ra là liệu Việt Nam có thể trở thành trung tâm sản xuất chip, AI và công nghệ cao hàng đầu Đông Nam Á hay vẫn chỉ dừng lại ở vai trò công xưởng lắp ráp. Một điều chắc chắn là cuộc chơi FDI đã thay đổi, từ việc thu hút bằng chi phí thấp sang cạnh tranh bằng chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo. Những quốc gia thích nghi nhanh sẽ là những quốc gia chiến thắng trong chuỗi cung ứng toàn cầu mới.
