Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị toàn cầu và các lệnh trừng phạt kinh tế khắt khe từ phương Tây, Nhật Bản đang thực hiện những bước đi ngoại giao hết sức thận trọng. Mục tiêu cốt lõi: Bảo vệ các tài sản năng lượng sống còn của các tập đoàn trong nước đang hoạt động tại Liên bang Nga.
Theo tuyên bố mới nhất của Bộ trưởng Thương mại Nhật Bản, ông Akazawa Yoshinari, Tokyo đã duy trì các kênh giao tiếp mở với Moscow. Điều này minh chứng cho sự cân bằng nguy hiểm giữa việc tham gia chính trị với các đồng minh phương Tây và vấn đề an ninh năng lượng quốc gia tại xứ sở hoa anh đào.
1. Nỗ lực ngoại giao trái ngược với "dòng chảy" của phương Tây.
Kể từ khi xung đột ở Ukraine bùng phát vào tháng 2/2022, hầu hết các tập đoàn năng lượng đa quốc gia của Mỹ và châu Âu đã tuyên bố rút hoàn toàn khỏi thị trường và các dự án tại Nga. Tuy nhiên, một số tập đoàn lớn của Nhật Bản lại chọn giữ nguyên hoạt động.
Bộ trưởng Akazawa nhấn mạnh rằng việc cử nhân viên của chính phủ Nhật Bản đến Nga là một phần trong nỗ lực duy trì giao tiếp. Cụ thể, nhân viên của Bộ Thương mại và Ngoại giao Nhật Bản thường xuyên thăm Nga để thúc đẩy việc trao đổi thông tin và bảo vệ tài sản mà các công ty Nhật Bản đang nắm giữ hoặc vận hành.
2. Điểm nhấn chiến lược: Siêu dự án Sakhalin-2
Chiến lược bảo vệ tài sản của Nhật Bản tập trung vào dự án dầu khí khổng lồ Sakhalin-2. Sau khi các công ty năng lượng phương Tây rút lui vào năm 2022, Moscow đã tái cấu trúc quyền sở hữu dự án này và chuyển giao hoạt động cho công ty nhà nước Gazprom.
Bất chấp những biến động địa chính trị, một số công ty lớn của Nhật Bản như Mitsui và Mitsubishi vẫn quyết định giữ lại cổ phần thiểu số của mình, đồng thời tiếp tục tham gia sâu vào quản lý dự án.
Bảng 1: Cấu trúc sở hữu của các đối tác trong dự án Sakhalin-2 hiện tại
| Tổ chức/Công ty | Tỷ lệ cổ phần | Vai trò và tình trạng |
| Gazprom (Nga) | Trên 50% | Nắm quyền thực hiện chính sau khi Nga tái cấu trúc dự án. |
| Mitsui (Nhật Bản) | 12.5% | Duy trì cổ phần và tiếp tục tham gia quản lý dự án. |
| Mitsubishi (Nhật Bản) | 10.0% | Duy trì cổ phần và tiếp tục tham gia quản lý dự án. |
| Các công ty phương Tây | 0% | Hoàn toàn bán ra và rút lui vào đầu năm 2022. |
3. Những ngoại lệ trong trừng phạt và vấn đề "khát năng lượng"
Điều đáng chú ý là Nhật Bản, khác với các thành viên G7 khác, đã nhận được sự miễn trừ đặc biệt cho dự án Sakhalin-2. Điều này chủ yếu do việc cung cấp dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ dự án này là rất cần thiết cho nền kinh tế và hệ thống điện của một quốc gia thiếu tài nguyên như Nhật Bản.
Sự phụ thuộc này đã được chứng minh gần đây khi một tàu chở dầu từ Sakhalin cập cảng Nhật Bản. Điều này cho thấy các nước nhập khẩu đang phải đối mặt với tình trạng thiếu năng lượng nghiêm trọng và cần đảm bảo nguồn cung bằng mọi giá, kể cả từ những nước cung cấp bị trừng phạt.
Bảng 2: Sự khác biệt trong chiến lược năng lượng của Nga
| Yếu tố chiến lược | Các đồng minh phương Tây (Mỹ, EU) | Nhật Bản |
| Áp dụng trừng phạt | Hoàn toàn cắt đứt sự phụ thuộc vào năng lượng, các tập đoàn lớn đồng loạt rút lui. | Ủng hộ trừng phạt chung nhưng yêu cầu miễn trừ đặc biệt cho các dự án năng lượng cốt lõi. |
| Sự hiện diện kinh tế | Áp dụng "chiến lược thoát". | Duy trì sự hiện diện tại Sakhalin-2 và bảo vệ tài sản một cách kiên quyết. |
| Động thái ngoại giao | Ngừng và hạn chế tiếp xúc ở cấp cao nhất. | Định kỳ bổ nhiệm cán bộ duy trì liên lạc để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp. |
Kết luận
Những bước đi của Nhật Bản tại Nga phản ánh một thực tế phức tạp của nền kinh tế toàn cầu: ranh giới giữa việc tuân thủ các nguyên tắc địa chính trị và đảm bảo sự sinh tồn kinh tế thường rất mỏng manh. Bằng cách duy trì các kênh đối thoại với Moscow và bảo vệ tài sản tại dự án Sakhalin-2, Tokyo đang khẳng định rằng, an ninh năng lượng quốc gia là ưu tiên không thể bị thỏa hiệp trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Hashtags: #NhatBan #Nga #NangLuong #Sakhalin2 #DauKhi #AnNinhNangLuong #KinhTeTheGioi #Mitsui #Mitsubishi #Gazprom #OilPrice