Đề xuất trao quyền cho doanh nghiệp tự quyết giá xăng dầu theo cơ chế thị trường #XăngDầu #BộCôngThương #GiáXăng #NăngLượng #KinhTế #ThịTrường #DoanhNghiệp #ViệtNam
Nếu doanh nghiệp được tự quyết giá xăng dầu theo cơ chế thị trường nhưng Nhà nước chuyển sang giám sát thay vì trực tiếp điều hành giá, liệu cạnh tranh sẽ thực sự mang lại lợi ích cho người tiêu dùng hay còn cần thêm các cơ chế kiểm soát khác?
Theo dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu do Bộ Công Thương hoàn thiện và công bố lấy ý kiến ngày 20/07/2026, cơ quan này đề xuất thay đổi đáng kể phương thức điều hành thị trường xăng dầu. Điểm đáng chú ý nhất là chuyển từ cơ chế Nhà nước công bố giá bán sang cơ chế để doanh nghiệp chủ động xác định và công bố giá theo quy định của pháp luật về giá và nguyên tắc thị trường.
Theo nội dung dự thảo, thương nhân đầu mối được quyền quyết định giá bán buôn và giá bán lẻ trong hệ thống phân phối của mình. Đối với thương nhân phân phối không thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối, doanh nghiệp cũng được quyền quyết định giá bán trên cơ sở chi phí thực tế và quy định pháp luật hiện hành.
Trong mô hình mới được đề xuất, vai trò của Nhà nước sẽ chuyển từ việc trực tiếp xác định giá sang xây dựng khung pháp lý, yêu cầu doanh nghiệp kê khai, công khai giá, đồng thời thực hiện thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường nhằm bảo đảm cạnh tranh lành mạnh cũng như xử lý các hành vi vi phạm nếu phát sinh.
Bộ Công Thương cho rằng việc thay đổi cơ chế điều hành nhằm tăng tính chủ động cho doanh nghiệp, giúp giá bán phản ánh nhanh hơn diễn biến của thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời giảm bớt sự can thiệp hành chính trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Bảng so sánh giữa cơ chế hiện hành và đề xuất mới
Nội dung Cơ chế hiện hành Đề xuất của Bộ Công Thương
Quyền quyết định giá Nhà nước điều hành theo cơ chế quy định Doanh nghiệp tự quyết và tự công bố giá
Vai trò Nhà nước Điều hành giá và giám sát Kê khai, thanh tra, kiểm tra và giám sát
Thương nhân đầu mối Thực hiện theo giá điều hành Chủ động quyết định giá bán
Thương nhân phân phối Chịu ràng buộc theo cơ chế hiện hành Được tự quyết giá nếu không thuộc hệ thống đầu mối
Mục tiêu Ổn định thị trường Tăng cạnh tranh và vận hành theo cơ chế thị trường
Nếu dự thảo được thông qua sau quá trình lấy ý kiến và ban hành theo đúng quy trình pháp luật, đây sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất đối với cơ chế điều hành thị trường xăng dầu Việt Nam trong nhiều năm qua. Tuy nhiên, tại thời điểm hiện nay, đây vẫn là đề xuất trong dự thảo Nghị định, chưa phải quy định chính thức có hiệu lực thi hành.
