Vì sao Trung Quốc bất ngờ giảm mạnh nhập khẩu dầu thô và điều gì đang chờ thị trường năng lượng toàn cầu?
#TrungQuốc #DầuThô #NhậpKhẩuDầu #GiáDầu #NăngLượng #TrungĐông #Hormuz #OPEC #DầuKhí #KinhTế
Liệu Trung Quốc đã thực sự bước vào thời kỳ nhu cầu dầu suy giảm dài hạn hay đây chỉ là bước đi chiến lược để chờ giá dầu lao dốc trước khi mua vào quy mô lớn?
Trung Quốc đang tạo ra một trong những biến số lớn nhất của thị trường dầu mỏ thế giới khi lượng dầu thô nhập khẩu giảm sâu chỉ trong vài tháng. Sau nhiều năm duy trì mức trung bình khoảng 11,5 triệu thùng mỗi ngày, lượng dầu nhập khẩu từ tháng 4 đến nay chỉ còn khoảng 8 triệu thùng mỗi ngày. Riêng tháng 6, khối lượng nhập khẩu chỉ còn khoảng 40% so với giai đoạn trước khi xung đột Trung Đông bùng phát.
Động thái này đã góp phần làm giảm áp lực lên nguồn cung toàn cầu, giúp giá dầu không tăng mạnh như nhiều dự báo dù khu vực Trung Đông liên tục đối mặt với các rủi ro địa chính trị.
Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu tại Trung Quốc đang thay đổi nhanh chóng. Xe điện và xe hybrid đã chiếm tới 62% doanh số xe mới trong tháng 6, mức cao kỷ lục. Điều này cho thấy quá trình điện hóa giao thông đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt tại các thành phố lớn.
Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa nhu cầu xăng sẽ biến mất ngay lập tức. Hiện khoảng 87% số xe đang lưu hành tại Trung Quốc vẫn sử dụng động cơ đốt trong, vì vậy mức tiêu thụ nhiên liệu truyền thống vẫn còn rất lớn.
Chỉ tiêu Trước xung đột Hiện nay
Nhập khẩu dầu thô Khoảng 11,5 triệu thùng/ngày Khoảng 8 triệu thùng/ngày
Mức giảm nhập khẩu tháng 6 100% Khoảng 40% so với trước chiến sự
Tỷ lệ xe điện và hybrid bán ra Thấp hơn 60% 62% doanh số xe mới
Xe chạy xăng đang lưu hành Chiếm đa số Khoảng 87% tổng số xe
Một thay đổi mang tính cấu trúc khác đến từ lĩnh vực vận tải hàng hóa. Chính phủ Trung Quốc đang thúc đẩy điện hóa xe tải với mục tiêu đến năm 2030 khoảng 80% các tuyến vận tải ngắn có mật độ cao sẽ sử dụng xe điện. Đây là yếu tố khiến nhu cầu dầu diesel có nguy cơ giảm nhanh hơn nhiều so với các dự báo trước đây.
Theo Rystad Energy, nhu cầu xăng tại Trung Quốc có thể giảm khoảng 6,6%, trong khi dầu diesel giảm khoảng 6,9%, cao gần gấp đôi so với các dự báo trước khi xung đột Trung Đông xảy ra.
Bên cạnh sự thay đổi trong giao thông, nền kinh tế Trung Quốc cũng đang tạo thêm áp lực lên nhu cầu dầu. Khủng hoảng bất động sản kéo dài khiến hoạt động xây dựng suy yếu, kéo theo nhu cầu nhiên liệu cho máy móc và vận tải giảm đáng kể. Ngành hóa dầu cũng chịu sức ép khi tiêu dùng chậm lại và phải cạnh tranh với nguyên liệu có nguồn gốc từ than.
Một yếu tố rất quan trọng nhưng gần như không thể đo lường chính xác là kho dự trữ dầu chiến lược của Trung Quốc. Quy mô dự trữ được xem là bí mật quốc gia và Bắc Kinh không công bố số liệu chính thức. Trong năm trước, nước này đã tranh thủ mua vào lượng lớn dầu khi giá Brent dao động khoảng 58 đến 83 USD mỗi thùng nhằm tăng cường an ninh năng lượng.
Hiện giá Brent đã lên khoảng 85 USD mỗi thùng, khiến nhiều chuyên gia nhận định Trung Quốc chưa có động lực tích trữ mạnh trở lại. Nếu giá giảm xuống dưới khoảng 70 USD mỗi thùng, khả năng nước này tái khởi động chương trình mua dầu quy mô lớn sẽ tăng lên đáng kể.
Kịch bản Nhập khẩu dự kiến
Trung Đông ổn định, chưa tích trữ mới 8 đến 9 triệu thùng/ngày
Khởi động chương trình dự trữ chiến lược 9,5 đến 11 triệu thùng/ngày
Một yếu tố khác sẽ quyết định xu hướng nhập khẩu là chính sách xuất khẩu nhiên liệu của Trung Quốc. Nếu Bắc Kinh tiếp tục nới hạn ngạch xuất khẩu xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không, các nhà máy lọc dầu sẽ có động lực tăng công suất và nhập thêm dầu thô. Ngược lại, nếu hạn chế xuất khẩu được siết chặt trở lại, nhu cầu nhập khẩu dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức thấp.
Trong ngắn hạn, Trung Quốc vẫn là biến số lớn nhất của thị trường dầu mỏ toàn cầu. Chỉ cần nước này thay đổi chiến lược dự trữ hoặc điều chỉnh chính sách xuất khẩu nhiên liệu, cán cân cung cầu thế giới có thể đảo chiều rất nhanh, tác động trực tiếp đến giá dầu, chi phí vận tải và lạm phát của nhiều nền kinh tế.
#TrungQuốc, #DầuThô, #NhậpKhẩuDầu, #GiáDầu, #NăngLượng, #TrungĐông, #Hormuz, #OPEC, #DầuKhí, #KinhTế, #AnNinhNăngLượng, #PetroTimes
