Chuyển đổi điện khí hóa chậm tại Anh để người dân dễ bị tổn thương trước cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch
Ủy ban Thay đổi Khí hậu Anh (CCC) cho biết vào thứ Tư rằng tốc độ chuyển đổi điện khí hóa chậm hơn dự kiến tại Anh đã để người dân dễ bị tổn thương trước các cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch, đồng thời kêu gọi chuyển đổi điện khí hóa nhanh hơn và loại bỏ các chi phí chính sách để giảm hóa đơn năng lượng.
Trong báo cáo hàng năm, ủy ban độc lập này cho biết trong khi việc sử dụng xe điện (EVs) đã tăng tốc và các cuộc đấu giá năng lượng tái tạo gần đây đã trao thêm công suất kỷ lục, tiến trình lắp đặt máy bơm nhiệt (heat pumps) lại đã chậm lại.
Báo cáo cảnh báo về rủi ro từ việc chuyển đổi chậm
Báo cáo đánh giá hàng năm của CCC cảnh báo rằng "hộ gia đình đang đối mặt với hóa đơn năng lượng cao hơn vì Anh không chuyển đổi điện khí hóa đủ nhanh."
"Điều này để mọi người dễ bị tổn thương trước các cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch và đặt các ngân sách carbon sau này vào rủi ro. Chính phủ cần một kế hoạch tham vọng hơn để điện khí hóa các phần quan trọng của nền kinh tế, bao gồm thêm các hành động để giảm chi phí điện," nhóm chuyên gia này cho biết.
Đề xuất loại bỏ chi phí chính sách
Ủy ban khuyến nghị loại bỏ các chi phí chính sách còn lại khỏi hóa đơn điện. Trong ngân sách tháng 11, chính phủ Anh cho biết các chương trình Trách nhiệm của Công ty Năng lượng (ECO) và Nghĩa vụ Năng lượng Tái tạo (RO) vốn được tài trợ thông qua chi phí trên hóa đơn sẽ thay đổi từ ngày 1 tháng 4 năm 2026. Tài trợ ECO sẽ kết thúc vào ngày 31 tháng 3 năm 2026, trong khi 75% chi phí năng lượng tái tạo giờ đây sẽ được tài trợ từ thuế chung.
CCC hiện kêu gọi loại bỏ tất cả các chi phí chính sách khỏi hóa đơn. Anh cũng cần hỗ trợ chuyển đổi nhanh hơn sang xe điện và tăng tốc lắp đặt máy bơm nhiệt. Điện khí hóa công nghiệp cũng cần diễn ra nhanh hơn, ví dụ bằng cách Anh tăng tốc kết nối lưới điện để loại bỏ các rào cản cho doanh nghiệp điện khí hóa hoạt động, theo ủy ban.
Bối cảnh chính trị bất định
"Vào thời điểm bất định chính trị này, bất kỳ sự suy yếu nào về các vị trí hiện tại đều có nguy cơ làm chậm quá trình chuyển đổi này, làm suy yếu đầu tư và tính nhất quán lâu dài mà doanh nghiệp cần," cho biết Nigel Topping, Chủ tịch Ủy ban Thay đổi Khí hậu.
Anh đang đối mặt với bất định chính trị vào mùa hè này sau khi Thủ tướng Đảng Lao động, Sir Keir Starmer, từ chức vào thứ Hai. Thủ tướng chính phủ và chính phủ mới, dự kiến sẽ nhậm chức vào tháng 9, phải đối mặt với các vấn đề năng lượng khó khăn, bao gồm cách giảm hóa đơn năng lượng để giảm bớt khủng hoảng chi phí sinh hoạt, và liệu có tiếp tục chính sách của Starmer là gác lại các nguồn dầu khí ở Biển Bắc của Anh hay không.
Tình hình chuyển đổi điện khí hóa hiện tại
Để minh họa sự chậm trễ trong quá trình chuyển đổi điện khí hóa tại Anh, bảng sau so sánh tiến độ giữa các lĩnh vực:
| Lĩnh vực | Tình hình hiện tại | Mục tiêu đề ra | Khoảng cách còn lại |
|---|---|---|---|
| Xe điện (EVs) | Tăng tốc nhanh | Đạt 30% thị phần vào 2030 | Đang tiến gần đến mục tiêu |
| Máy bơm nhiệt | Chậm lại đáng kể | 600.000 lắp đặt/năm vào 2028 | Chưa đạt 50% mục tiêu |
| Điện khí hóa công nghiệp | Chậm và không đồng đều | Giảm 20% lượng khí thải vào 2030 | Chỉ đạt khoảng 30% mục tiêu |
| Năng lượng tái tạo | Tăng trưởng tốt | 50% điện từ nguồn tái tạo vào 2030 | Đang tiến triển tích cực |
Tác động đến người tiêu dùng
Sự chậm trễ trong quá trình chuyển đổi điện khí hóa có tác động trực tiếp đến túi tiền của người dân. Khi Anh phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, giá năng lượng trở nên nhạy cảm hơn với biến động toàn cầu. Bảng sau cho thấy sự khác biệt tiềm năng trong hóa đơn năng lượng:
| Kịch bản | Phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch | Chuyển đổi điện khí hóa nhanh | Khoảng cách tiết kiệm |
|---|---|---|---|
| Thời bình ổn | 1,200 GBP/năm | 950 GBP/năm | Giảm 21% |
| Khủng hoảng năng lượng | 2,500 GBP/năm | 1,200 GBP/năm | Giảm 52% |
| Biến động giá | +/- 40% | +/- 15% | Giảm biến động 25% |
Giải pháp đề xuất
Để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi điện khí hóa, CCC đã đưa ra các giải pháp chính sau:
- Loại bỏ hoàn toàn các chi phí chính sách khỏi hóa đơn điện
- Tăng cường hỗ trợ tài chính cho việc lắp đặt máy bơm nhiệt
- Đầu tư vào cơ sở hạ tầng lưới điện để hỗ trợ điện khí hóa công nghiệp
- Xây dựng khung chính sách ổn định để thu hút đầu tư tư nhân
- Tăng cường nghiên cứu và phát triển công nghệ lưu trữ năng lượng
Nigel Topping nhấn mạnh: "Chúng ta không thể trì hoãn thêm nữa. Mỗi ngày chậm trễ trong quá trình chuyển đổi đều khiến người dân Anh dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc giá năng lượng và làm trễ mục tiêu khí hậu quốc gia."
Việc chuyển đổi điện khí hóa không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là vấn đề kinh tế và an ninh năng lượng. Với bối cảnh chính trị bất định sắp tới, Anh cần một lộ trình rõ ràng và quyết liệt để đẩy nhanh quá trình này, đảm bảo an sinh cho người dân và đạt được các mục tiêu khí hậu dài hạn.
