XUNG ĐỘT TRUNG ĐÔNG ĐÃ THỔI BAY 1 TỶ THÙNG DẦU DỰ TRỮ TOÀN CẦU – GIÁ DẦU 110 USD CÓ CÒN LÀ DỰ BÁO QUÁ THẤP?
Thị trường dầu mỏ toàn cầu đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng khi xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang, khiến nguồn cung dầu thụt giảm chưa từng thấy. Các tổ chức năng lượng hàng đầu thế giới cảnh báo giá dầu có thể vượt xa dự báo 110 USD/thùng nếu không có giải pháp sớm.
08h01 ngày 14/06/2026, hàng loạt báo cáo từ Rystad Energy, Enverus Intelligence Research, Standard Chartered và Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ EIA đã phát đi cảnh báo đáng chú ý về thị trường dầu mỏ toàn cầu. Theo các chuyên gia, cuộc xung đột tại Trung Đông đang tạo ra cú sốc nguồn cung lớn nhất trong lịch sử ngành dầu khí hiện đại.
Sự gián đoạn lịch sử trên thị trường dầu mỏ
Theo ông Aditya Saraswat, Giám đốc Nghiên cứu Trung Đông và Bắc Phi của Rystad Energy, cuộc xung đột tại Trung Đông đã khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu mất khoảng 1 tỷ thùng dầu nguồn cung tích lũy chỉ trong vòng 3 tháng.
Con số này tương đương khoảng 2,5 lần tổng lượng dầu còn lại trong Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ. Mỗi tháng chiến sự kéo dài sẽ khiến thị trường mất thêm khoảng 350 triệu thùng dầu tích lũy, theo nhận định của ông Saraswat.
Bảng thống kê tác động nguồn cung
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Nguồn cung dầu mất tích lũy hiện tại | 1 tỷ thùng |
| Dự báo cuối năm 2026 | Gần 2 tỷ thùng |
| Sản lượng đang bị gián đoạn | 11,8 triệu thùng/ngày |
| Quốc gia bị ảnh hưởng trực tiếp | 6 nước vùng Vịnh |
| Mức tăng dầu mất thêm mỗi tháng | 350 triệu thùng |
| Hormuz trước xung đột | 20 triệu thùng/ngày |
| Hormuz hiện tại | Khoảng 2 triệu thùng/ngày |
Tác động nghiêm trọng đến eo biển Hormuz
Một trong những nguyên nhân lớn nhất của sự gián đoạn nguồn cung nằm ở eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Trước chiến sự, khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua Hormuz. Hiện nay lưu lượng chỉ còn khoảng 2 triệu thùng/ngày, theo báo cáo từ Rystad Energy.
Dự báo phục hồi nguồn cung theo Rystad Energy
| Thời điểm | Sản lượng khu vực |
|---|---|
| Tháng 7/2026 | Phục hồi 10 đến 15% |
| Tháng 8/2026 | 17,3 triệu thùng/ngày |
| Tháng 9/2026 | 20,9 triệu thùng/ngày |
| Tháng 10/2026 | Khôi phục 85% |
| Tháng 01/2027 | Khôi phục gần hoàn toàn |
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc mở lại Hormuz không đồng nghĩa nguồn cung lập tức quay trở lại. Thiếu tàu chở dầu, thiếu bảo hiểm hàng hải, rủi ro an ninh và thiệt hại hạ tầng khai thác sẽ khiến quá trình phục hồi kéo dài nhiều tháng.
Enverus nâng dự báo giá dầu Brent
Enverus Intelligence Research vừa nâng dự báo giá dầu Brent nửa cuối năm 2026 từ khoảng 95 USD/thùng lên 110 USD/thùng. Quy đổi theo tỷ giá khoảng 26.000 VND/USD, giá dầu Brent tương đương khoảng 2.860.000 VND/thùng.
Bảng so sánh dự báo giá dầu Brent
| Kịch bản Brent | Giá trị (VND/thùng) |
|---|---|
| Dự báo cũ | Khoảng 2.470.000 VND/thùng |
| Dự báo mới | Khoảng 2.860.000 VND/thùng |
| Trung bình năm 2027 | Khoảng 2.730.000 VND/thùng |
Ông Al Salazar, Giám đốc Enverus Intelligence Research, nhận định ngay cả nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình trong tháng 06/2026 thì việc khôi phục hoạt động của Hormuz vẫn cần nhiều tháng. "Thị trường đang bước vào giai đoạn 'giá cao kéo dài' thay vì chỉ là một cú sốc ngắn hạn", ông cho biết.
Standard Chartered cảnh báo rủi ro mất vĩnh viễn
Bà Emily Ashford, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Năng lượng của Standard Chartered, cho rằng không phải toàn bộ sản lượng dầu bị mất đều có thể phục hồi.
Bảng khả năng phục hồi nguồn cung
| Nguồn cung mất | Khả năng phục hồi |
|---|---|
| 30 đến 40% | Trong vài tuần |
| 80 đến 90% | Sau khoảng 1 năm |
| 10 đến 20% | Cần nhiều năm |
| Tối đa 10% | Có thể mất vĩnh viễn |
Theo bà Ashford, một số mỏ dầu có thể bị suy giảm áp suất vỉa, hư hỏng cơ sở khai thác hoặc mất hiệu quả kinh tế sau thời gian dài ngừng hoạt động. Đây là lý do khiến lượng dầu dự phòng toàn cầu có nguy cơ suy giảm lâu dài.
EIA Mỹ giữ quan điểm thận trọng
Ngày 09/06/2026, EIA công bố báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn. Cơ quan này dự báo hoạt động vận tải dầu qua Hormuz chỉ bắt đầu phục hồi trong quý III/2026. Việc trở lại mức bình thường trước chiến sự nhiều khả năng không thể hoàn thành trước đầu năm 2027.
Những ngành chịu áp lực lớn nhất
| Ngành | Mức ảnh hưởng |
|---|---|
| Hàng không | Rất cao |
| Vận tải biển | Rất cao |
| Hóa dầu | Cao |
| Điện khí | Cao |
| Logistics | Cao |
| Sản xuất công nghiệp | Trung bình đến cao |
| Người tiêu dùng | Cao |
Khi giá dầu tăng mạnh, giá nhiên liệu vận tải, điện năng, hóa chất và hàng hóa tiêu dùng thường tăng theo với độ trễ từ vài tuần đến vài tháng. Điều này tạo ra hiệu ứng domino ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.
Nhận định về tương lai thị trường dầu mỏ
Thị trường dầu mỏ hiện không còn chỉ phản ứng với các cuộc không kích hay tuyên bố ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Điều đáng lo hơn là lượng tồn kho toàn cầu đang bị bào mòn nhanh hơn tốc độ phục hồi nguồn cung.
Nếu kịch bản của Rystad Energy trở thành hiện thực và tổng lượng dầu mất tích lũy tiến gần 2 tỷ thùng vào cuối năm 2026, thị trường năng lượng thế giới có thể bước vào giai đoạn thiếu hụt kéo dài chưa từng thấy kể từ các cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn trong lịch sử hiện đại.
Các chuyên gia nhận định, giá dầu 110 USD/thùng có thể không còn là dự báo quá thấp mà có thể là điểm khởi đầu cho một chu kỳ giá cao kéo dài, buộc các quốc gia và doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược năng lượng dài hạn.
